Theo đại biểu Tạ Đình Thi (đoàn TP Hà Nội), dữ liệu đất đai không chỉ là thông tin hành chính mà là một loại tài nguyên đặc biệt; khác biệt với các loại dữ liệu khác như dữ liệu dân cư, dữ liệu y tế ở chỗ tính đa chiều, gắn liền với không gian, thời gian, giá trị tài sản và quyền tài sản. Một thửa đất có thể thay đổi mục đích, chủ sở hữu, giá trị qua từng thời kỳ, nhưng thông tin phải được bảo đảm toàn vẹn tính lịch sử và pháp lý. Chính vì vậy, dữ liệu đất đai là dữ liệu gốc cần được quản trị chặt chẽ nhưng phải linh hoạt để chia sẻ.

Để dữ liệu đất đai đáp ứng yêu cầu đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất dùng chung, đại biểu Tạ Đình Thi đề xuất cần luật hóa nguyên tắc dữ liệu đất đai là nguồn chính thức duy nhất. Dự thảo luật đã quy định dữ liệu trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai có giá trị sử dụng chính thức. Đại biểu đề nghị bổ sung rõ hơn vào dự thảo luật về nguyên tắc đăng ký đất đai: Mọi giao dịch, thủ tục hành chính về đất đai phải được thực hiện trên nền tảng dữ liệu số này và không yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin mà các cơ quan nhà nước đã có. Điều này không chỉ cắt giảm thủ tục mà còn triệt tiêu cơ chế xin – cho, giảm tham nhũng vặt và đồng thời đảm bảo tính thống nhất với nguyên tắc về công khai, minh bạch trong tiếp cận, khai thác và sử dụng dữ liệu.

Bên cạnh đó, dữ liệu đất đai phải được cập nhật theo thời gian thực, kết nối liên thông với dữ liệu dân cư, thuế, công chứng, ngân hàng. Đại biểu Tạ Đình Thi cho rằng cần bổ sung cơ chế một cửa số trong chia sẻ dữ liệu, tránh tình trạng cát cứ về dữ liệu. Cụ thể, bổ sung quy định về trách nhiệm của cơ quan chủ quản dữ liệu. Việc bảo đảm dữ liệu sạch trước khi chia sẻ, tránh dữ liệu rác làm méo mó thị trường, bảo đảm đồng bộ với Luật Dữ liệu năm 2024.

Đánh giá việc cấp giấy chứng nhận điện tử có giá trị pháp lý như bản giấy là một tiến bộ lớn, đại biểu Tạ Đình Thi đề nghị làm rõ hơn và khẳng định giá trị pháp lý của chứng nhận điện tử khi thực hiện giao dịch dân sự, thế chấp tại ngân hàng hoặc giải quyết tranh chấp tại tòa án. Thực hiện cơ chế công nhận đồng bộ, đặc biệt là các tổ chức tín dụng và cơ quan tư pháp.

Cùng với đó, cần nghiên cứu bổ sung quy định về chữ ký số, xác thực điện tử trong các giao dịch đất đai để người dân có thể thực hiện mọi thủ tục tại nhà, kể cả chuyển nhượng, thừa kế, thế chấp.

Làm rõ vấn đề về cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, dự thảo luật đã quy định mỗi thửa đất được gắn một mã định danh duy nhất, thống nhất trên phạm vi cả nước, làm cơ sở tham chiếu cho các mã định danh trong các cơ sở dữ liệu quốc gia. Khi dữ liệu đất đai đã đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất dùng chung thì người dân khi thực hiện thủ tục hành chính sẽ đơn giản, thuận lợi. Cơ quan, người có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính không được yêu cầu cung cấp thêm thành phần hồ sơ đã có trong cơ sở dữ liệu đất đai được công bố; việc thông báo bổ sung hồ sơ (nếu có) chỉ được thực hiện một lần.